Wszywka alkoholowa bywa postrzegana jako skuteczne zabezpieczenie przed nawrotem picia, jednak wielu Pacjentów nie zdaje sobie sprawy z tego, że jej działanie ma bardzo wąski zakres. Esperal blokuje metabolizm wyłącznie alkoholu. Nie chroni natomiast przed sięganiem po inne substancje psychoaktywne ani przed rozwojem kolejnego uzależnienia.
Esperal a narkotyki – dlaczego wszywka działa wyłącznie na alkohol?
Wszywka z Esperalem opiera się na działaniu disulfiramu, czyli leku, który hamuje rozkład alkoholu w organizmie. Substancja blokuje enzym odpowiedzialny za metabolizm etanolu, co prowadzi do gwałtownego wzrostu poziomu aldehydu octowego. W efekcie już niewielka ilość alkoholu wywołuje bardzo silne, nieprzyjemne reakcje, w tym zaczerwienienie skóry, kołatanie serca, nudności, duszności, lęk, a nawet zagrożenie życia. To właśnie na tej awersyjnej reakcjiopiera się działanie Esperalu.
Disulfiram działa jednak wyłącznie na alkohol. Nie wpływa na metabolizm żadnych innych substancji psychoaktywnych, takich jak kokaina, amfetamina, marihuana, opioidy czy leki uspokajające.Oznacza to, że wszywka nie daje żadnego zabezpieczenia przed użyciem narkotyków ani przed rozwojem kolejnego uzależnienia. Organizm reaguje na narkotyki w zupełnie innym mechanizmie biochemicznym, którego Esperal nie blokuje.
Zamiana jednego nałogu na drugi, czyli uzależnienie krzyżowe
Po zabiegu zaszycia Pacjent ma świadomość, że napicie się wywoła reakcję disulfiramową. To powoduje, że część osób zaczyna unikać alkoholu nie dlatego, że poradziła sobie z mechanizmami uzależnienia, lecz dlatego, że boi się konsekwencji fizycznych.Problem polega na tym, że wszywka nie wpływa na psychologiczną stronę nałogu, takich jak głód, napięcie, impulsywność, potrzebę „ucieczki” od emocji czy trudności w radzeniu sobie ze stresem.W takiej sytuacji mózg bardzo szybko zaczyna szukać innej drogi do uzyskania podobnego efektu. Dlatego pojawia się ryzyko zjawiska kompensacji – Pacjent, który nie może sięgnąć po alkohol, może zacząć rozważać substancje, takie jak narkotyki, leki uspokajające czy nasenne.
Temu zjawisku można jednak zapobiec dzięki terapii. Specjaliści Naszego Gabinetu podkreślają, że wszywka jest jedynie narzędziem do walki z uzależnieniem, ale nie magicznym lekarstwem na alkoholizm. Nałóg jest złożoną chorobą przewlekłą, którą trzeba leczyć kompleksowo. Podejście całościowe obejmujące zarówno leczenie medyczne, jak i psychologiczne daje największą szansę na pokonanie uzależnienia.
Wszywka alkoholowa a narkotyki – konsekwencje zdrowotne i terapeutyczne
Narkotyki mają szybszy potencjał uzależniający niż alkohol. Pacjent, który używa ich jako zamiennika, może w bardzo krótkim czasie wejść w kolejny, głęboki nałóg. Alkohol działa przewidywalnie: jego metabolizm jest dobrze opisany, a organizm wysyła czytelne sygnały przy nadmiernym spożyciu.
Narkotyki działają inaczej:
- dawki trudno oszacować,
- skład substancji bywa nieznany,
- reakcja organizmu jest nieprzewidywalna,
- mieszanie kilku środków naraz zwiększa ryzyko przedawkowania.
Pacjent, który „przerzucił się” z alkoholu na narkotyki, traci kontrolę znacznie szybciej, a konsekwencje zdrowotne mogą być natychmiastowe.
Dlaczego sama wszywka nie wystarcza?
Choć wszywka alkoholowa bywa ważnym elementem leczenia, jej działanie jest ograniczone wyłącznie do reakcji fizjologicznej. Oznacza to, że Esperal może powstrzymać Pacjenta przed sięgnięciem po alkohol, ale nie wpływa na to, dlaczego dana osoba brała używki. Właśnie dlatego wszywka nigdy nie powinna być traktowana jako samodzielna forma terapii.
Esperal działa tylko fizjologicznie i nie zmienia myślenia ani nawyków.
Disulfiram blokuje metabolizm alkoholu, ale nie wpływa na:
- emocje,
- schematy reagowania,
- impulsy,
- sposób radzenia sobie ze stresem,
- głód substancji,
- przyczyny psychiczne i środowiskowe uzależnienia.
Osoba z wszywką nadal funkcjonuje z tym samym zestawem trudności, które wcześniej prowadziły do picia. Jeśli nie są one przepracowane w terapii, wracają, tylko w innej formie.W praktyce Pacjent nadal ma te same emocje, stresory i napięcia, ale nie może ich złagodzić alkoholem. Zaczyna więc szukać innych metod – często sięga po narkotyki, środki uspokajające, silne leki przeciwbólowe, hazard czy inne kompulsywne zachowania.
Kiedy zgłosić się po pomoc?
W przypadku Pacjentów z wszywką alkoholową niezwykle ważne jest szybkie rozpoznanie momentu, w którym pojawia się ryzyko popadnięcia w kolejny nałóg. Im wcześniej zgłosi się do specjalisty, tym większa szansa na zatrzymanie rozwijającego się nałogu i powrót do stabilnego funkcjonowania. Bez przepracowania źródeł problemu Pacjent jedynie „omija” alkohol, ale nie zmienia sposobu reagowania na trudne emocje, konflikty, frustrację czy samotność. To właśnie podczas terapii Pacjent uczy się, jak nie zamieniać alkoholu na inny nałóg, jak rozpoznawać sygnały ostrzegawcze i powstrzymać impulsy, które mogą prowadzić do kolejnego problemu.
Wszywka jest najbardziej skuteczna u Pacjentów, którzy równolegle korzystają z terapii. To połączenie daje realną szansę na trwałą trzeźwość, a nie tylko na czasowe powstrzymanie od picia.
