Alkohol jest substancja mającą negatywny wpływ na organizm człowieka. Jednym z najbardziej narażonych na toksyczne działanie alkoholu organem jest wątroba. Narząd ten uczestniczy w procesie rozkładu etanolu i, choć posiada naturalną zdolność do regeneracji, ulega pod jego wpływem obciążeniom i uszkodzeniom. Czy możliwa jest całkowita regeneracja wątroby nadwyrężonej alkoholem? Ile trwa regeneracja wątroby i ile czasu potrzeba, by narząd ten powrócił do normalnych funkcji? W jaki sposób można wspomóc regenerację wątroby po nadużywaniu alkoholu?
Jak alkohol wpływa na wątrobę?
Nadmierne spożycie alkoholu stanowi częsty powód występowania chorób wątroby. Substancja ta powoduje destabilizację procesów utleniania i redukcji w obrębie komórki, a także wystąpienie stresu oksydacyjnego – zaburzenia równowagi między działaniem wolnych rodników tlenowych a usuwających je mechanizmów – uznawanego za jedną z głównych przyczyn uszkodzenia wątroby. Znaczny wzrost ryzyka wystąpienia chorób tego organu można zaobserwować przy dziennym spożyciu alkoholu przekraczającym 80 g czystego etanolu. Jest to ilość odpowiadająca jednemu litrowi wina lub dwóm litrom piwa. Skutki spożywania alkoholu dla wątroby mogą się różnić w zależności od takich zmiennych, jak pochodzenie etniczne oraz płeć. Przeprowadzone badania statystyczne wykazują, iż podatność na wywołane nadmiernym spożyciem etanolu uszkodzenia jest znacznie większa u kobiet niż u mężczyzn.
Rozpocznij leczenie w Nasz Gabinet:
Przebieg trawienia alkoholu
Spożyty alkohol w procesie wchłaniania przenika z żołądka i jelit do krwi, a następnie zostaje rozłożony na inne substancje chemiczne przy pomocy znajdujących się w organizmie ludzkim enzymów. Na skutek oddziaływania enzymu znanego jako dehydrogenaza alkoholowa, etanol zostaje przekształcony w aldehyd octowy, by w dalszej kolejności ulec przemianie do octanu i ostatecznie do wody i dwutlenku węgla. Innym enzymem uczestniczącym w procesie metabolizmu alkoholu w wątrobie jest oksydaza cytochromowa, której poziom wzrasta w okresie przewlekłego picia. Wątroba przetwarza większość dostarczonego do organizmu etanolu. Jego niewielka, nieprzetworzona część pozwala na dokonanie pomiaru zawartości alkoholu w moczu i wydychanym przez człowieka powietrzu.
Zobacz także: Disulfiram – co to jest?
Jak długo wątroba trawi alkohol?
Tempo, w jakim wątroba trawi alkohol, zależy od poziomu enzymów, który jest różny w zależności od człowieka i może podlegać determinacji genetycznej. Czas metabolizowania etanolu jest uzależniony również od ilości spożytego alkoholu i masy ciała człowieka. Zdolność organizmu do rozkładania etanolu jest kwestią w dużej mierze zindywidualizowaną i, co warto podkreślić, malejącą z wiekiem. Z uwagi na fakt, iż proces metabolizowania alkoholu przebiega wolniej od procesu wchłaniania, gromadzeniu się etanolu w organizmie człowieka i wywołanemu nim zatruciu alkoholem można zapobiegać tylko poprzez kontrolowanie swojej konsumpcji.
Czy wątroba się regeneruje?
Wątroba jest jedynym organem wewnętrznym w ciele człowieka, który posiada zdolność samodzielnej regeneracji. Jest to spowodowane faktem, iż posiada ona dużych rozmiarów rezerwę czynnościową. Rezerwa ta pozwala wątrobie na efektywną pracę przy tylko 10% sprawnego miąższu, a także na odrośnięcie nawet z niewielkiego płatu. Z uwagi na obecność komórek macierzystych, organ ten jest też zdolny do regenerowania swoich zniszczonych fragmentów.
Regeneracja wątroby po alkoholu – ile trwa?
Choć procesy regeneracyjne wątroby są niewątpliwie skuteczne, są również długotrwałe. O tym, jak długo regeneruje się wątroba, decyduje wiele czynników. W wypadku jednorazowego uszkodzenia wątroby po alkoholu mogą wystarczyć już tylko dwa dni, jednak u osób spożywających alkohol w nadmiernych ilościach czas regeneracji wątroby, w zależności od stopnia uszkodzenia, wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy. Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż możliwości regeneracyjne wątroby są ograniczone. Nadmierne obciążenie lub uszkodzenie tego narządu prowadzi do jego znacznego powiększenia, co powoduje nacisk na żołądek i jelita, tym samym wywołując różnorodne dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Ich wystąpienie wywołuje konieczność wsparcia procesów regeneracyjnych wątroby poprzez eliminację mających negatywny wpływ na pracę narządu zalegających w nim toksyn oraz innych szkodliwych substancji.
Jak zregenerować wątrobę po alkoholu?
Jak oczyścić wątrobę z alkoholu? W celu wsparcia regeneracji wątroby nadwyrężonej działaniem etanolu, konieczne jest wyeliminowanie czynników prowadzących do uszkodzenia narządu – obok alkoholu są to mogące powodować nadmierne obciążenie leki, suplementy oraz tłuste potrawy. Wskazane jest odtrucie organizmu przy pomocy lekkostrawnej diety, w której znajdują się przede wszystkim warzywa, owoce oraz nieprzetworzona żywność. Zalecane jest unikanie tłuszczu, kawy, mocnej herbaty oraz słodyczy. W diecie wspomagającej procesy regeneracyjne wątroby należy również zadbać o właściwą podać białka zwierzęcego, dlatego warto wprowadzić do jadłospisu kefir, jogurty, chudy twaróg, białka jaj, a także chude mięso. Zmiana nawyków spożywczych powinna iść w parze ze zwiększeniem aktywności fizycznej, która sprzyja likwidacji stłuszczenia wątroby. W regeneracji tego organu sprawdzają się też niektóre z dostępnych w aptece bez recepty preparatów, takie jak:
- preparaty z fosfolipidami, które wnikają w uszkodzone komórki wątroby, hamują procesy włóknienia, zmniejszają ryzyko marskości, zwiększają rozpuszczalność cholesterolu w żółci i wspomagają jego eliminację z organizmu,
- preparaty z kwasem tiazolidynokarboksylowym, pomagające usuwać zalegające w wątrobie toksyczne związki i chroniące narząd przed szkodliwym wpływem alkoholu oraz leków,
- suplementy z kurkuminą, które przyspieszają proces oczyszczania wątroby i wspierają procesy jej regeneracji.
Leki na regenerację wątroby – czy działają?
FDA, czyli amerykańska Agencja ds. Kontroli Żywności i Leków, nie zaakceptowała do tej pory żadnej farmakoterapii alkoholowego uszkodzenia wątroby. Pozarejestracyjnie do stymulacji procesów regeneracji wątroby wykorzystywane są jednak takie leki, jak pentoxifylline oraz kortykosteroidy, które stanowią najlepiej przebadaną formę wspomagania regeneracji wątroby. Posiadają one jednak ograniczoną i krótkotrwałą użyteczność, ich przyjmowanie wiąże się również z ryzykiem występowania skutków ubocznych, takich jak infekcje, które dla osób z uszkodzoną alkoholem wątrobą mogą być poważne w skutkach.
Dieta na regenerację wątroby po alkoholu
Dieta na regenerację stłuszczonej wątroby po alkoholu powinna być przede wszystkim lekkostrawna i bogata w składniki odżywcze. Osoby ją stosujące muszą bezwzględnie powstrzymać się przed spożywaniem używek – alkoholu, wyrobów tytoniowych i narkotyków – w miarę możliwości powinny również odstawić obciążające wątrobę leki/wybrać mniej szkodliwe zamienniki. W regeneracji wątroby pomocne może być spożywanie zdrowych, średniołańcuchowych tłuszczów, które pomagają w ograniczeniu nawarstwiania się szkodliwych tłuszczów w tym narządzie, a także odpowiednia podaż przeciwutleniaczy zapobiegających powstawaniu szkodliwych molekuł tlenu i wolnych rodników. Przeciwutleniacze te mogą być dostarczone w formie suplementów. Za najbardziej skuteczne w regeneracji organizmu po alkoholu uważa się glutation (GSH) oraz S-adenosylmethioniny.
